Baharat ile aromatik otlar temelde birbirinden pek farklı değildirler. Aromatik otlar yemeğe bir parfüm katarken, baharatlar kuvvetli bir tat verir. Besin değerleri yüksek olmamakla birlikte, aromalı otlar ilk çağlardan beri dünyanın her yerinde yemek pişirmede yaygın bir biçimde kullanılmışlardır. Bir çok yemekte aromalı otlar malzemenin ayrılmaz bir parçasını oluştururlar. İştah açıcı özelliği bulunan baharatların tümü egzotik kökenlidir.

BAHARATLAR

Acı kırmızı, Toz biberi : Güney Amerika kökenli bir baharat. Acı ve tatlı taze biberlerin kurutulup, dövülmesinden elde edilmiş sıcak yöre yemeklerinin çoğunda kullanılır.
Beyaz toz biber : Karabiberin dışı kabuğu alınmış olanın öğütülmüşü. Tadı karabibere göre daha hafiftir. Yemeğin rengini bozmaması için yada açık renkli sos ve yemeklerde kullanılır.
Biberiye : Tazesinin kullanıldığı her yerde kullanılır.
Çörekotu : Ekmeklerin üzerine pişirilirken serpilir. Çöreklerde kullanılır. Dilerseniz salatada da çörek otu kullanabilirsiniz.
Dolmalık Fıstık : Özellikler dolma içlerinde kullanılır.
Hint cevizi : Bir diğer adı muskat’tır. Beşamel sos ve benzerleri ile peynirli yemeklerde kullanılır. En ince rendeden çekilir. Acımsı tadından ötürü küçük miktarlarda kullanılır.
Karabiber : Dünyanın en çok kullanılan baharı. Kuru ve siyah tanelerinin baharlı ve acı bir tadı vardır. Hemen hemen her türlü yemekte bütün veya toz durumda kullanmak mümkündür.
Karanfil : Bir bitkinin koyu renkli, küçük çivi biçimindeki tomurcukları  kurutulur ve öğütülerek toz haline getirildikten sonra veya dövülmeden tane olarak kullanılır. Kompostolarda bazı tatlılarda, şerbetlerde, keklerde, dondurmalarda, soğanla birlikte bazı yahnilerde kullanılır.
Kimyon : Akdeniz kökenli bir bahar. Doğu Avrupa’da ekmeklerde sık kullanılır. Soğuk etlerin yanlarında servis yapılır. Muster gibi bazı peynirlerin yapımında malzeme olarak yer alır. Türk mutfağında köftelerde ve bazı salçalı et yemeklerinde kullanılır.
Köri : Genellikle zerdeçal, kişniş, kimyon, biber, karanfil, kakule, zencefil, Hindistan cevizi, demirhindi ve acı kırmızı biberden oluşan Hint kökenli bir baharat bileşimi.
Kuru nane : Salataların dışında tazesinin kullanıldığı her yerde bazı harçlarda kullanılır.
Kuru tarhun : Tazesinin kullanıldığı her yerde kullanılır.
Kuş üzümü : Pilav, dolma içleri ve bazı tatlılarda kullanılır.
Pul kırmızı : Acı taze biberi kurutulup pul haline getirilmesiyle pul biber elde edilir. Toz biber gibi kullanılır.
Safran : Akdeniz çevresinde yetiştirilen soğanlı bir bitki olan safranın stigmalarının – yani üreme organının – üst kısımlarının kurutulmuşu. Safran portakal kırmızısı ile bir renk olmasına karşın kullanıldığı yemeğe sapsarı bir renk verir. Bazı balık ve deniz mahsulleri yahnilerinde pilavlarda ve sütlü – pirinçli tatlılarda kullanılır. Çok pahalı olduğu için bazen yerini zerdeçala bırakır.
Sumak : Türkiye kökenli küçük ve bodur bir ağacımsı.  Etli yaprakları ve meyveleri toz haline getirilip kullanılmaktadır. Ekşimsi bir tadı vardır. Orta doğuda çok yaygın olarak bilinir ve kullanılır.
Şam Fıstığı : Kurutulup kavrulduktan sonra kullanılan bir fıstık türüdür. Tatlılarda, pilavlarda, dolma içlerinde ve dekoratif olarak kullanılır.
Tatlı kırmızı toz biber : Tatlı kırmızı biberlerin kurutulup öğütülmesiyle elde edilmiş bir lezzet verici. Yahniler, harçlar, soslar ve çorbalarda kullanılır.
Tarçın ( Çubuk ) : İki yüzyıl öncesine kadar, bugünkü karabiber kadar yaygın kullanılan bir baharat. Günümüz Türk mutfağında bazı harçlar ile sütlü tatlıları lezzetlendirmek üzere kullanılıyor.
Toz tarçın : Çubuk tarçın gibi, günümüz Türk mutfağının bazı harçları ile sütlü tatlılarda kullanılır.
Vanilya : Meksika kökenli bir baharat. Pastacılık ve şekercilikte krema, kek, dondurma, komposto, poşe meyveler ve sütlü tatlıları lezzetlendirmek için kullanılır.
Zencefil : Bir bitkinin toprak altında kalan gövdesinin kurutulmasıyla elde edilir. Genellikle şerbet, meşrubat ve likör yapımında kullanılmaktadır. Dünya mutfaklarında çeşitli yemeklerde yoğun olarak kullanılan açık renkli bir baharattır.

AROMALI BİTKİLER

Ada çayı :  Ege bölgesinde çayı yapılan bir aromalı. Ot özellikle ciğer ve sosise lezzet katar. Spagetti ve soslarında çok kullanılır. Kebaplara kullanımı tavsiye edilir. Avrupa ülkelerinin mutfaklarında kızarmış patateslerin, hamurlara koyulan yağların kokulandırılmasında, salamuralarda, etlerin dinlendirilmesinde kullanılır.
Anason : Ana yurdu mısır olan anason, maydanozgillerden bir bitkinin küçük, yeşilimsi, taylı ve baharlı bir tohumudur. Hamur işlerinde, rakıcılıkta, gevreklerde, çöreklerde kullanılır.
Ardıç : Kozalaklarından, yaz, kış yapraklarını dökmeyen, güzel kokulu, siyahımsı, yuvarlak yemişleri bulunan bir ağaççıktır. Kümes hayvanlarının etlerinin pişirilmesinde ve dinlendirilen etlerde kullanılmaktadır.
Biberiye : Sarımsak ve şarap ile mükemmel bir uyum gösterir.
Defne : Çeşitli balık, et, kümes ve av hayvanlarının etlerinden yapılan yemeklerde, soslarda ayrıca turşu ve konservelerde kullanılır.
Dere otu : Maydanozdan sonra Türk mutfağında en yaygın olarak kullanılan taze ot. Özellikle salatalarda ve dolma içlerinde mutlaka yer alır.
Fasulye otu : Özellikle kuru fasulye yada diğer baklagiller pişirirken katılırsa lezzet veren bir ottur.
Frenk fesleğeni : Nanegillerden tropik kökenli bir ot. Domatesle mükemmel bir uyumu vardır. Patlıcan ve biberli yemeklerde önerilir. sarımsakla birleştiğinde biber gibi tat kazanır.
Frenk maydanozu : Yerli maydanozun kıvırcık yapraklısı. Kokusu daha hafiftir. Süslemeye çok uygundur.
Kekik : Her türlü et yemeği, balagiller, havuç ve salatalık gibi sebzelerle önerilir. Tadını koruyabilmesi için yemeğe pişirilmesine yakın konur.
Kerbel ( bir maydanoz türü ) : Salatalarda ve özellikle lahana salatasında kullanılır, Balıkların yanında dekor olarak servis yapılır.
Mercan Köşk : Kekiğe çok yakın taze bir ot. Salatalarda olduğu gibi her türlü et yemeğine, baklagiller, havuç ve salatalık gibi sebzelerde önerilir. Tadını koruyabilmesi için yemeğe pişirilmesine yakın konur.
Maydanoz : Her türlü yemek ve salatada kullanılan en yaygın taze aromalı ot. Maydanozun köklerinin de kokulu olduğu  unutulmamalıdır.
Melis otu : ( Limon çiçeği ) Salata veya meyveler ile kullanılır.
Misk otu : Kaz, ördek, yılan balığı gibi yağlı yiyeceklerde ve yahnilerde kullanılır. Vermut tipi bazı şarapların yapımında vazgeçilmez bit ottur.
Nane : Ferahlık veren bir taze ot. Sebzelerden taze patates ve bezelye ile etlerden koyun ve kuzuya çok yakışır. Cacık ve bazı salatalarda kullanılır.
Pimpinel ( bir anason türü ) : Çorba, sebze ve balık yemeklerinde kullanılır. İsterse salatalarda da kullanılır.
Rezene : Anason kokulu bir ot. Salatalarda kullanılır.Tarhun : Kuvvetli ve acımsı bir tadı olan Ortadoğu kökenli bir ot. Bearnez gibi bazı soslarda vazgeçilmez bir yeri vardır. Herhangi bir rosto et yapılırken de kullanılır.